Lalwa Olandè a pèmèt ou poze temwen yo kesyon sou sèman anvan ou kòmanse yon ka nan tribinal, oubyen ansanm ak yon ka ki deja ap dewoule. Sa a se egzamen preliminè temwen yo (het voorlopig getuigenverhoor), depi 1ye janvye 2025, li fè pati "mezi preliminè prèv" yo (voorlopige bewijsverrichtingen) ki nan Atik 196-204 Kòd Pwosedi Sivil Olandè a (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Rv), ki te ranplase ansyen Atik 186 Rv. Prensipal eksepsyon an: tribinal la ka refize demann lan nan yon ti kantite sitiyasyon byen defini, pa egzanp lè ou pa gen ase enterè ladan l.
Valè enstriman an chita nan tan li. Ou rive wè ki prèv ki genyen tout bon anvan ou angaje w nan yon reklamasyon oswa yon defans. Sa ka montre yon ka pi solid pase sa ou te espere, oswa ke li pa vo lapenn pote ditou – yon fason pi bon mache pou rive nan konklizyon sa a pase apre yon pwosè konplè.
Kilè tribinal la aksepte yon demann?
Papòt la ba. Si ou byen presize sa ou vle pwouve ak poukisa, anjeneral ou gen dwa pou yo egzamine w. Tribinal la pa evalye davans si prèv yo ap vrèman ede ka w la.
Anba Atik 196(2) Rv, refi a limite a sitiyasyon byen defini: demann lan pa ase espesifik, ou pa gen ase enterè, li an konfli ak pwosesis legal la (goede procesorde), li ekivalan a abi pouvwa, oswa lòt rezon enpòtan opoze li. Nan ECLI:NL:RBOVE:2026:4324 (Tribinal Distri Overijssel, 7 Jiyè 2026), tribinal la te aplike rezon sa yo epi li te deside ke merit reklamasyon an se pou pwosedi prensipal la, pa pou demann sa a.
Poukisa yo fikse papòt la tèlman ba?
Egzamen an fèt pou ede w evalye yon ka, pa pou jije l davans. Se poutèt sa tou li disponib nan yon etap bonè, anvan lòt pati a depoze yon defans epi anvan pozisyon yo vin pi solid.
Ki jan pwosedi a travay?
Ou kòmanse l avèk yon petisyon (verzoekschrift) bay tribinal ki gen jiridiksyon sou ka prensipal la, kote ou nonmen temwen yo ak adrès yo epi ou dekri reyalite ou vle pwouve yo, jan Atik 197(2) Rv egzije a. Yo tande lòt pati a sou demann lan, li ka asiste entèwogasyon an, epi tou de bò yo ka poze temwen yo kesyon.
Ki obligasyon temwen yo genyen?
Temwen yo dwe parèt epi di verite a yon fwa yo fin sèmante. Bay fo temwayaj anba sèman se fo temwayaj (meineed) dapre Atik 207 Kòd Penal Neyèlandè a (Wetboek van Strafrecht), yon ofans kriminèl ki ka gen yon santans maksimòm konsiderab. Yon temwen ki pa parèt ka oblije fè sa.
Gen kèk temwen ki ka envoke dwa pou yo rete an silans: fanmi pwòch yon pati, ak pwofesyonèl ki gen yon devwa konfidansyalite, tankou avoka, doktè ak notè.
Kisa k ap pase ak deklarasyon yo apre sa?
Yo anrejistre deklarasyon yo nan yon rapò ofisyèl (proces-verbaal) ki siyen pa jij la. Yo ka sèvi ak rapò sa a kòm prèv nan pwosedi ki vin apre yo, epi tribinal la evalye l tankou lòt prèv temwen.
Poukisa pati yo mande yon egzamen preliminè?
Depi 2025, menm wout la kouvri tou yon rapò preliminè ekspè ak yon vizit sou plas (Atik 196 Rv). Pou temwayaj temwen, twa rezon parèt pi souvan: pou teste yon ka anvan ou depanse lajan nan pwosedi yo, pou jwenn prèv ki ka pa disponib pita - yon temwen ki granmoun, malad, oswa ki pral demenaje aletranje - epi pou anrejistre yon kont pandan memwa yo toujou fre, ki nan dispit komèsyal sou sa ki te di pandan negosyasyon yo souvan desizif.
Ki dezavantaj la?
Egzamen an montre lòt bò a tou ki prèv ou genyen, epi yon temwen ki pa byen prezante pa ka pase inapèsi. Trete l tankou yon enstriman pou itilize espre, pa routinyèman.
Yon egzanp pou ilistre: yon founisè kwè yon kliyan te pwomèt, nan yon apèl telefòn, pou peye pou travay siplemantè ki te fèt. Anvan yo kòmanse pwosedi a, founisè a mande yon egzamen preliminè sou de moun ki te nan apèl sa a. Repons yo montre pwomès la te sèlman kondisyonèl - enfòmasyon founisè a ka itilize kounye a pou deside si li pral pouswiv an jistis ditou.
Kisa ou ta dwe verifye antanke pati ki fè demann lan?
Demann lan reyisi oswa echwe selon kijan li konkrè.
- Ki reyalite espesifik ou vle pwouve, e poukisa yo enpòtan pou reklamasyon w lan oswa defans ou a?
- Ki temwen ki ka konfime yo, epi èske ou gen non ak adrès yo?
- Èske gen yon risk pou prèv yo pèdi, tankou yon temwen k ap demenaje aletranje?
- Ki tribinal ki ta tande ka prensipal la?
- Èske w pare pou lòt bò a aprann prèv ou yo?
Kisa ou ta dwe tcheke antanke pati advès la?
Yo tande w sou demann lan epi ou ka patisipe epi poze kesyon.
- Èske demann lan ase espesifik, oubyen èske se yon eksplorasyon?
- Èske youn nan rezon refi ki nan Atik 196(2) Rv a aplike?
- Èske ou vle nonmen kont-temwen pou pwòp bò pa ou a?
- Ki kesyon ou pral poze temwen yo nan odyans lan?
Kisa nou ka fè pou ou ak yon egzamen preliminè temwen?
Avoka sivil nou yo okipe mezi prèv preliminè pou tou de pati ki fè demann lan ak pati opozan an.
- Nou evalye si yon egzamen preliminè ede ka w la oswa si li sèlman revele prèv ou yo.
- Nou ekri petisyon an avèk reyalite yo pou pwouve ak temwen yo pou tande.
- Nou ekri defans lan kont yon demann epi nou envoke rezon refi yo kote yo aplikab.
- Nou prepare epi poze temwen yo kesyon nan odyans lan.
- Nou itilize rapò ofisyèl la pou nou deside sou pwosedi prensipal yo epi pou nou prepare yo.
Rezime
- Yon egzamen preliminè temwen pèmèt ou fè tande temwen yo sou sèman anvan oswa pandan pwosedi yo, dapre Atik 196-204 Rv.
- Papòt pou jwenn youn an ba; refi a limite a rezon ki nan Atik 196(2) Rv.
- Temwen yo dwe parèt epi temwaye an verite; fo temwayaj sou sèman se fo temwayaj dapre Atik 207 Kòd Penal la.
- Deklarasyon yo ka sèvi kòm prèv nan pwosedi pita.
- Peze pri estratejik la: egzamen an montre prèv ou yo bay lòt bò a tou.
Kesyon yo poze souvan
Èske mwen ka mande yon egzamen preliminè temwen anvan mwen kòmanse yon reklamasyon?
Wi. Sa se youn nan prensipal itilizasyon li yo: li pèmèt ou teste prèv yo anvan ou deside si ou vle pote yon plent ditou. Ou depoze yon petisyon nan tribinal ki ta tande ka prensipal la.
Èske lòt pati a ka bloke egzamen an?
Non. Yo tande lòt pati a sou demann lan epi li ka diskite ke yon rezon refi nan Atik 196(2) Rv aplike, men yon fwa tribinal la aksepte demann lan li pa ka bloke egzamen an. Li ka ale epi poze temwen yo kesyon.
Èske yon temwen ka refize reponn?
Sèlman nan ka byen defini. Fanmi pwòch yon pati ak pwofesyonèl ki gen yon devwa konfidansyalite, tankou avoka, doktè ak notè, ka envoke yon dwa pou refize temwaye.