Sispèk nan lalwa kriminèl Olandè a: dwa ou, gad ou ak pwochen etap yo

Nan lalwa kriminèl Olandè a, ou se yon sispèk (verdachte) depi gen kèk reyalite oswa sikonstans ki ba ou yon bon sispèk ke ou te komèt yon ofans kriminèl (Atik 27 nan Kòd Pwosedi Kriminèl Olandè a, Wetboek van Strafvordering oswa Sv). Yon rimè oswa yon enfòmasyon anonim poukont li pa sifi; yon deklarasyon temwen, yon anrejistreman kamera oswa yon tès pozitif kapab sifi.

Apati moman sa a, ou gen dwa pou w rete an silans epi ou gen dwa pou w konsilte yon avoka anvan yo poze w kesyon. Lè w se yon sispèk sa pa vle di ou koupab epi sa pa kreye yon dosye kriminèl.

Kilè lalwa konsidere ou kòm yon sispèk?

Anvan pouswit jidisyè a kòmanse, ou se yon sispèk si gen reyalite oswa sikonstans konkrè ki montre ou koupab de yon ofans espesifik (Atik 27(1) Sv). Yon fwa pouswit jidisyè a dirije kont ou, ou se yon sispèk pou rezon sa a sèlman (Atik 27(2) Sv).

Lapolis dwe kapab eksplike apre sa, nan rapò ofisyèl la (proces-verbaal), sa ki fè ou yon sispèk: sa yo te wè, jwenn, mezire oswa deklare. Yon avoka defans sèvi ak eksplikasyon sa a pou verifye si pouvwa yo te itilize kont ou yo te legal.

Diferans ki genyen ant temwen ak sispèk. Yon temwen ke jij enstriksyon an (rechter-commissaris) tande dwe reponn kesyon; yon sispèk pa janm oblije (Atik 29(2) Sv). Si sispèk la chanje pou ou pandan yon entèvyou temwen, lapolis dwe kanpe w, avèti w epi ba w aksè a yon avoka.

Jiskaske yon tribinal kondane w nan yon jijman final, yo prezime w inosan. Sa a soti nan pwosedi kriminèl Olandè a ak nan Atik 6 Konvansyon Ewopeyen sou Dwa Moun (CEDH).

Kisa lapolis ka fè yon fwa ou se yon sispèk?

Sispèk louvri pouvwa ankèt, chak ak pwòp baz legal li ak limit li yo. Tou depan de ofans lan, lapolis ka arete w, fouye kay ou, sezi epi egzamine telefòn ou, oswa bay lòd pou yon tès souf oswa san.

Nenpòt moun ka arete w lè yo kenbe w nan deli (op heterdaad). Anplis sitiyasyon sa a, yon ofisye ankèt ka arete w pou yon ofans pou ki yo pèmèt detansyon prevantif.

Se pa tout sispèk yo arete. Yo ka envite w pou yon entèvyou volontè oubyen resevwa yon lèt ki nonmen w kòm sispèk. Yon deklarasyon ki fèt nan yon entèvyou volontè gen menm pwa prèv ak yon deklarasyon ki fèt nan yon selil.

Konbyen tan yo ka kenbe w nan estasyon lapolis la?

Pou yon ofans ki pèmèt detansyon prevantif, yo ka kenbe w pou kesyone w pandan yon maksimòm nèf èdtan; pou lòt ofans yo, yon maksimòm sis èdtan. Lè ki genyen ant minwi ak 9è dimaten pa konte (Atik 56a Sv).

Apre sa, yon asistan pwokirè piblik (hulpofficier van justitie) oswa pwokirè piblik la ka bay lòd pou mete yon moun nan detansyon lapolis (inverzekeringstelling) pou yon peryòd ki rive twa jou, sèlman pou ofans ki pèmèt detansyon prevantif (Atik 57-58 Sv). Nan ka ijans, pwokirè piblik la ka pwolonje peryòd sa a yon fwa pou yon peryòd ki rive twa jou.

Pa pita pase twa jou ak dizwit èdtan apre arestasyon ou an, yo dwe mennen ou devan jij enstriksyon an (Atik 59a(1) Sv). Jij enstriksyon an ap verifye si detansyon an legal epi li ka bay lòd pou lage ou. Atik nou an sou arestasyon ak detansyon lapolis eksplike sa k ap pase èdtan pa èdtan.

Ki dwa ou genyen antanke sispèk?

Dwa ou yo aplike depi premye kontak ou ak lapolis la, pa sèlman depi premye odyans tribinal la. Yo aplike ansanm; ou pa janm bezwen chwazi ant yo.

• Dwa pou rete an silans. Ou pa oblije reponn, epi yo dwe fè w konnen sa anvan chak entèvyou (Atik 29 Sv).
• Dwa pou gen yon avoka. Ou ka konsilte yon avoka (advocaat) anvan premye entèvyou a epi fè avoka a prezan pandan entèwogasyon lapolis la. Si yo arete w, yo mete yon avoka de sèvis pou sa.
• Dwa pou w enfòme. Anvan premye entèvyou a, y ap di w ki ofans yo sispèk ou fè a epi y ap resevwa enfòmasyon alekri sou dwa ou yo.
• Dwa pou gen yon entèprèt. Si ou pa pale ase neyèlandè, y ap ba ou yon entèprèt epi y ap tradui dokiman esansyèl yo.
• Aksè nan dosye ka a. Ou menm ak avoka w la ka enspekte dokiman ka a; yo ka bloke aksè a yo tanporèman pou ede ankèt la kontinye.

Rete an silans se yon dwa, se pa yon estrateji an li menm. Pafwa, yon deklarasyon bonè anpeche yon lòd detansyon; pafwa nenpòt deklarasyon diminye defans lan. Chwa sa a depann de dosye a, se poutèt sa ou konsilte yon avoka anvan entèvyou a. Gade diskisyon nou an sou dwa pou rete an silans.

Kilè yon moun ka mete yon moun nan detansyon prevantif, e pou konbyen tan?

Detansyon prevantif (voorlopige hechtenis) posib sitou pou ofans ki gen yon maksimòm legal kat ane prizon oswa plis, plis yon lis ofans ki nonmen (Atik 67 Sv). Anplis de sa, dwe gen yon gwo risk pou moun nan sove oswa yon rezon sekirite piblik enpòtan, tankou yon risk pou moun nan rekòmanse oswa pou entèfere ak temwen yo.

Jij enstriksyon an ka bay lòd pou mete moun nan nan detansyon (bewaring) pou yon peryòd ki rive jiska katòz jou (Atik 64 Sv). Apre sa, tribinal distri a nan chanm (raadkamer) ka bay lòd pou plis detansyon (gevangenhouding) pou yon peryòd ki rive jiska katreven dis jou (Atik 66 Sv).

Yo ka sispann detansyon (schorsing) nenpòt ki lè, anjeneral anba kondisyon tankou yon obligasyon pou rapòte oswa yon entèdiksyon pou kontakte moun. Tan nan detansyon prevantif la dedwi nan nenpòt santans prizon. Gid nou an sou detansyon prevantif nan Peyi Ba yo swiv chak desizyon.

Ki sa pwokirè a deside apre ankèt la?

Pwokirè piblik la (officier van justitie) nan Sèvis Pwokirè Piblik la (Openbaar Ministerie) deside si li pral abandone ka a, enpoze yon lòd penalite oswa pouswiv an jistis. Pouswit jidisyè a se sèlman youn nan opsyon yo.

Yon ranvwa (sepot) kapab san kondisyon, pa egzanp pou mank prèv, oubyen ak kondisyon, pa egzanp pou peye viktim nan yon konpansasyon. Yon ranvwa ak kondisyon se pa yon kondanasyon, men li anrejistre.

Pou ofans ki mwens grav, pwokirè a ka enpoze yon lòd penal (strafbeschikking) san yon odyans: yon amann, sèvis kominotè oswa yon entèdiksyon pou kondui, pa janm prizon. Ou ka depoze yon objeksyon (verzet) nan lespas katòz jou apre ou te vin okouran de li (Atik 257e Sv). Peye lòd la volontèman vle di ou renonse dwa pou fè objeksyon an.

Si pwokirè a pouswiv ou, ou resevwa yon sitasyon (dagvaarding) ki endike akizasyon an, tribinal la ak dat la. Tribinal la ka sèlman deside sou sa sitasyon an di. Atik nou an sou sitasyon an ak odyans lan eksplike kijan jou sa a fonksyone.

Kisa k ap pase nan odyans lan, e kisa yon kondanasyon vle di?

Ka ki pa grav yo, se yon sèl jij (politierechter) ki tande yo; ka ki pi grav yo, se yon chanm ki gen twa jij. Tribinal la ka akite, kondane, oswa jwenn reyalite yo pwouve men li pa ka kenbe w responsab kriminèlman.

Ou ka fè apèl nan katòz jou apre jijman final la (Atik 408 Sv). Yon kondanasyon mennen nan yon amann, sèvis kominotè, yon santans prizon (sispansyon) oswa yon mezi tankou yon diskalifikasyon pou kondui oswa yon lòd konpansasyon pou viktim nan.

Yo anrejistre kondanasyon an nan Sistèm Dokimantasyon Jidisyè a. Yo verifye sa lè w ap aplike pou yon Sètifika Konduit (Verklaring Omtrent het Gedrag, VOG) epi li ka afekte aksè ou a sèten travay, lisans zam afe oswa pwosedi rezidans.

Kilè ou sispann rete yon sispèk?

Ou sispann rete yon sispèk lè ka a fini: pa yon ranvwa, yon akitman, yon konklizyon ki pa gen okenn responsablite kriminèl, oswa yon kondanasyon final. Jiskaske lè sa a, pwokirè a ka toujou pouswiv nan peryòd preskripsyon an, menm si pa gen anyen ki sanble rive.

Si ka a fini san yon sanksyon oswa yon mezi, ou ka mande tribinal la pou konpansasyon pou tan ou te pase nan detansyon lapolis oswa nan detansyon prevantif (Atik 533 Sv) ak pou depans avoka w la (Atik 530 Sv). Ou dwe depoze demann lan nan twa mwa apre ka a fini (Atik 529(2) ak 533(3) Sv).

Kisa ou ta dwe fè si yo nonmen w kòm yon sispèk?

Di mwens ke posib jiskaske ou fin pale ak yon avoka, men kolabore pou etabli idantite w. Pa efase mesaj, kontakte temwen oswa poste enfòmasyon sou ka a sou rezo sosyal yo: chak bagay sa yo ka kreye yon nouvo sispèk oswa yon rezon pou detansyon.

• Mande ki ofans yo sispèk ou fè epi mande yon konfimasyon alekri.
• Konsilte yon avoka anvan premye entèvyou a, pa apre sitasyon an rive.
• Ekri sa ki te pase, kilè ak ki moun ki te prezan, epi bay avoka w la nòt sa a sèlman.
• Dat limit yo nan ajanda a: katòz jou pou yon objeksyon kont yon lòd penalite, katòz jou pou yon apèl, twa mwa pou yon demann konpansasyon.
• Kenbe tout lèt ki soti nan lapolis, nan Sèvis Pouswit Piblik la ak nan tribinal la.

Gid lalwa kriminèl nou yo kouvri chak etap an plis detay.

Kisa nou ka fè pou ou antanke sispèk?

Avoka kriminèl nou yo ede sispèk yo depi premye kontak lapolis pou fè apèl:

• Anvan entèwogasyon lapolis la, nou konseye w sou si ou dwe fè yon deklarasyon epi kijan pou w fè sa.
• Nou egzamine dosye a epi nou verifye si sispèk la ak pouvwa yo te itilize yo te legal.
• Nou kont detansyon an epi nou mande pou sispansyon detansyon prevantif la.
• Nou depoze yon objeksyon kont yon lòd penalite oubyen yon apèl nan delè katòz jou a.
• Nou depoze demann ou pou konpansasyon pou gad timoun nan ak depans legal yo nan twa mwa apre ka a fini.

Rezime

• Ou se yon sispèk lè gen reyalite oswa sikonstans ki ba ou yon sispèk rezonab sou yon ofans (Atik 27 Sv).
• Ou gen dwa pou w rete an silans epi pou w konsilte yon avoka anvan w poze w kesyon.
• Detansyon lapolis la dire jiska twa jou, ou ka pwolonje l yon fwa pa twa jou; ou dwe wè jij enstriksyon an nan twa jou ak dizwit èdtan apre arestasyon ou.
• Detansyon prevantif la gen ladan l jiska katòz jou detansyon prevantif ak jiska katreven dis jou lòt detansyon.
• Dat limit: katòz jou pou objeksyon oswa apèl, twa mwa pou konpansasyon apre ka a fini.

Kesyon yo poze souvan